Header Ads

Protein Nedir? Protein İçeren Besinler Nelerdir?

Protein Nedir, proteinlerin özellikleri nelerdir, protein eksikliğinde neler olur, protein içeren besinler nelerdir ?
Aminoasitlerin bir araya gelmesi ile hücrenin yapı taşı olan proteinler  oluşur. Vücudun en ufak yapı taşı olan proteinler, hücrelerin ana maddesini meydana getirmektedir . Hücrelerdeki bütün biyolojik etkinliklere vazifeleri  vardır . Bilinen 22 aminoasitten 8 tanesi vücutta üretilemediğinden , elzem aminoasit olarak adlandırılır . Proteinler beyinden kana , saçtan kemiğe  kadar tüm dokularda vardır , dokuların tamiratında ve yenilenmesinde kullanılırlar . Bazı enzimler, salgılar ve hormonlar protein yapısındadır . Protein, kimyasal maddelerle işlem görmemiş  olan besin  maddelerinde bulunmaktadır. Ör­nek vermek gerekirse , pirinç ve portakalda yüzde 8, patateste yüzde 10, bezelyede yüzde 26 oranında protein vardır . Yulaflı ve buğdaylı besinlerde ise yüzde 16 oranında protein vardır . 
Proteinlerin Özellikleri 
Bedenin  hastalıklara karşı direncinin yükselmesinde , sinirsel iletilerin gerçekleşmesinde , hormonların yapısını meydana getirmesinde , kanın pıhtılaşmasında, büyüme ve ergenlik devirlerinde  yeni dokuların oluşmasında , yıpranan dokuların tamirinde , hücrelerin sıvı dengesinin sağlanmasında , vücuda yağların ve karbonhidratların kafi  miktarda alınamadığı vakit  enerji kaynağı olarak kullanılmasında, proteinlerin önemi çok fazladır .
 Protein Eksikliğinde Vücutta Oluşan Durumlar
 Proteinlerin bedene katkı sağlayan özelliklerinin yanı sıra, az olması halinde vücutta tesirini  gösterdiği durumlar vardır. Bu tesirlerin  arasında vücudun hızlı  yorulması, durgunluk gibi belirtilerin yanı sıra, ilerleyen zamanlarda  kansızlık, rahatsızlıklara karşı vücut direncinin düşmesi , diş eti hastalıkları, kan basıncının azalması , göz hastalıkları ve siroz gibi belirtiler oluşabilir . Proteinin eksikliğinin zararlı olmasından daha önemlisi , vücuda aşırı  miktarda protein almak da özellikle de karaciğer hastalıkları açısından zararlıdır .
 Proteinlerin Görevleri Nelerdir?
·         Protein hücre geçişine katılmasının yanı sıra madde geçişinde de önemli rol alır .
·         Hormonların büyük bölümünün  yapısını oluşturur.
·         Taşıma vazifesi görür .
·         Enzimlerin yapısına dahil olup  yıkım ve yapıma yardım eder .
·         Proteinlerden meydana gelen antikorlar vücudu yabancı maddelere ve mikroplara karşı korur.
·         Fibrojen ismi verilen protein, pıhtılaşmada önemli görev alarak kan kaybının yaşandığı hallerde kan kaybını engeller .
·         Kas proteinlerden olan aktin ve miyozin kaslarının kasılıp gevşemesinde rol oynar .
·         Eklem, diş, deri, tırnak ve damarlarda olan bu proteinler yapıların kuvvetini  arttırır.
·         Kanın osmatik basıncını düzenler .


Protein hangi besinlerde bulunur?
 Peynir : Peynir çeşitleri içerisinde  en fazla proteine sahip peynir, tuzsuz parmesan peyniridir. 100 gramında yaklaşık olarak 41 gram protein bulunan  bu peyniri ülkemizde bulmak, bulsak bile  düzenli tüketmek, sağlam bütçeleri bile zorlayabilir. Fakat diğer peynir çeşitleri de protein yönünden zengindir. Peynir çeşidini seçerken mümkün olduğunca  az yağ içeren türleri  veya tamamen yağsız olanları tercih ederseniz, protein gereksiniminizi karşılamaya çalışırken kilo alma riskini de düşürmüş  olursunuz.
 Yumurta : Yumurta da bulunması kolay olan  bir protein kaynağıdır ve protein içeriği çok  zengindir. Sarısı ayrılarak yendiği zaman kalorisi azalır , protein içeriğinin büyük bir bölümü yumurtanın beyazında bulunduğu  için, protein miktarında fazla bir azalma da görülmez. Yumurtanın ebatlarına ve kalitesine göre farklılaşmakla birlikte bir yumurtada yaklaşık 6-8 gr kadar protein vardır.
 Dana eti : Yağsız et de önemli bir protein kaynağıdır. Etin içerisindeki  yağ miktarı, etin kalitesine, hayvanın beslenme koşullarına  ve etin elde edildiği bölgeye göre farklılık gösterebilir . İyi kalite ve yağsız dana etinin 100 gramında yaklaşık olarak 36 gram kadar protein olabilmektedir .
 Somon ve ton balığı : Balık, sadece  protein açısından değil, fosfor ve omega yağ asitleri yönünden  de oldukça  zengindir. Sağlıklı ve besleyici bir protein kaynağı olan ton balığının 100 gramında yaklaşık 30 gr, somon balığında 100 gr civarında protein bulunmaktadır .
 Tavuk, hindi ve kuzu eti : Yine mümkün olduğu kadar yağsız olması şartıyla hindi, tavuk ve kuzu etinde de yüksek miktarda protein vardır. Etin kalitesine ve bazı  diğer şartlara bağlı olmakla beraber, bu etlerin 100 gramında yaklaşık 30 gram civarında protein bulunmaktadır .
 İri fasulye türleri : Fasulye protein yönünden zengin bir bakliyattır. Fasulye ne kadar irileşir ve olgunlaşırsa, bünyesindeki  protein oranı da o kadar çoğalacaktır . Fasulye türleri içinde en fazla protein oranı, fırınlanmış soya fasulyesindedir . İyice olgunlaşmış ve fırınlanmış soya fasulyesinin 100 gramında yaklaşık 40 gr civarında protein bulunabilir . Fırınlanmış soya fasulyesinden sonra  100 gramında yaklaşık 15,5 gr protein içeren, acı bakla gelmektedir.
 Fırınlanmış kabak ve karpuz çekirdeği : Kavrulmuş ya da fırınlanmış kabak çekirdeğinin 100 gramında yaklaşık 33 gr kadar, karpuz çekirdeğinin 100 gramında ise yaklaşık 28 gr kadar protein bulunmaktadır .
 Mercimek, yer fıstığı ve baklagiller : Baklagiller, bitkisel gıdalar  arasında en fazla  protein oranlarına sahip olanlardandır . Bu sayede, protein eksikliği yüzünden sıkça sorun yaşayan vejeteryen beslenmeyi tercih edenler  için de yararlı olabilir. Kuru hâlde 100 gram gelen mercimek, yaklaşık olarak 26 gram civarında protein içerir. Yer fıstığının 100 gramında da yaklaşık 24 gram protein vardır.


Hiç yorum yok

"Yorum yaparken kullanıcı "Anonim" seçilerek mail adresi vb. bilgilerinizi yazmadan yorum yapabilirsiniz . Yorumlarınız için şimdiden teşekkürler. Facebook sayfamızı beğenmeyi de unutmayın :-)