Header Ads

İshak Paşa Sarayı Hakkında Bilgi

İshak Paşa Sarayı Hakkında Bilgi
İshak Paşa Sarayı, saraydan ziyade bir külliyedir. İstanbul Topkapı Sarayı'nın ardında son devirlerde yapılmış sarayların en meşhurudur .

Doğubeyazıt İlçesi'nin 5 km. doğusunda, bir dağın yamacındaki tepe üzerine yapılan saray , Osmanlı İmparatorluğu'nun Lale Devrindeki son büyük anıt eseridir . 18. yy. Osmanlı mimarisinin
 en belirgin ve farklı örneklerinden olduğu kadar, sanat tarihi açısından da kıymeti büyüktür. Sarayın Harem Dairesi Takkapı kitabesine göre inşaa tarihi Hicri 1199, Miladi 1784'tür.

Saray binasının yapıldığı zemin vadi yakası olduğu için , kayalık ve sert bir mekandır . Eski Beyazıt şehrinin merkezinde olmasına karşın , bu yapının üç tarafı (kuzey, batı, güney) dik ve eğimlidir . Yalnızca doğu tarafında düzlük bir alan bulunmaktadır . Giriş kapısı da bu bölümde bulunmaktadır . Bu cephe sarayın en dar cephesi olma özelliğini de göstermektedir .

İshak paşa Sarayı kalelerin ateşli silahların bulunmasından sonra önemini kaybetmesi sebebiyle düşman saldırılarına karşı pek de korunaklı yapılmamıştır . Cümle kapısı savunma açısından en zayıf noktasıdır . Cümle kapısı kısmı , İstanbul ve Anadolu'da kurulan saraylar ile aynı olup , taş işçiliği ve oymacılığı yönünden muhteşemdir .

Türklere has  tarihi saray örnekleri bugün ülkemizde çok fazla  kalmamıştır. Az sayıdaki örneklerden  biri de İshak Paşa Sarayı ve Külliyesi'dir.

İshak Paşa Sarayı şu mimari bölümlerden meydana gelir:

1. Dış cephe, 2.Birinci ve ikinci avlu, 3.Selamlık dairesi, 4.Cami binası, 5.Aşevi (Darüzziyafe), 6.Hamam, 7. Harem dairesi odaları, 8.Merasim ve eğlence salonu, 9.Takkapılar, 10.Cephanelik ve erzak odaları, 11.Türbe binası, 12.Fırın, 13.Zindan, 14. İç mimariden bazı bölümler (kapılar, pencereler, dolaplar, şerbetlikler, şömineler vs.)

Saray Osmanlı , Selçuklu ve Fars üslübunu bir araya tolamıştır .
Cildıroğullarından  II. İshak Paşa ve  Çolak Abdi Paşa tarafından  1685'te yaptırılan saraya, 1784'te son biçimi  kazandırılmıştır . Saray  yaklaşık olarak 115x50 m. ölçülerinde bir alana yapılmıştır . Kesme taştan inşaa edilen sarayın doğu cephesindeki portali kabartma ve süslemeleriyle Selçuklu mimarisinin özelliklerini gösterir .



Saray iki avlu ve bu avluda yer alan yapılar topluluğundan oluşmuştur . Birinci avludaki yapıların bir kısmı yıkılmıştır. Dört tarafı yapılarla kuşatılmış olan  ikinci avlu dikdörtgen planlıdır. Girişe göre sağ tarafta selamlık ve selamlığın arkasında da  haremlik vardır. Bunların sonunda cami ve türbe bulunmaktadır. 

Türbe

 Selçuklu kümbet mimarisi üslubuna uygun olarak inşaa edilmiştir . Saray bölümü iki kattan meydana gelmektedir . 366 oda da bu iki kat içinde bulunmaktadır . Her odada taştan yapılan  ocaklar bulunmaktadır . Taş duvarlardaki boşluklar tüm yapının merkezi bir ısıtma sistemine sahip olduğunu  göstermektedir. Divan salonu 20x3 m. Ölçülerindedir . Duvarları ve tabanı taş kullanılarak yapılmıştır . Duvarları Türk hat sanatının örnekleriyle, sülüsle yazılmış ayet ve beyitlerle bezenmiştir . Burada yer alan "İshak meram üzere kerem kıldı cihanı-Binyüzdoksandokuz buna oldu tarih" beytinden sarayın miladi 1784 senesinde  bitirildiği  anlaşılmaktadır. Sarayın ikinci avlusundaki türbe, kesme taştan inşa edilmiştir . Bu sekizgen türbe, Selçuklu türbe mimarisi geleneğinin tipik örneği olan kümbet biçimindedir  ve iki katlıdır. Duvarları geometrik motiflerle bezenmiştir . Bu türbede  Çolak Abdi Paşa , İshak Paşa ve yakınları defnedilmiştir .

Hiç yorum yok

"Yorum yaparken kullanıcı "Anonim" seçilerek mail adresi vb. bilgilerinizi yazmadan yorum yapabilirsiniz . Yorumlarınız için şimdiden teşekkürler. Facebook sayfamızı beğenmeyi de unutmayın :-)